Sobota, 23 stycznia 202123/01/2021

Jak ograniczyć negatywny wpływ smogu na zdrowie?

Jesienno-zimowe chłody oznaczają rozpoczęcie sezonu grzewczego. Choć liczba nieekologicznych „kopciuchów” z roku na rok maleje, nadal w wielu częściach kraju powietrze staje się trujące. Mimo podejmowanych na poziomie rządowym i samorządowym działań antysmogowych, warto samemu zatroszczyć się o jakość tego, czym oddychamy każdego dnia. 

Zanieczyszczenie powietrza, z którym mamy do czynienia w okresie jesienno-zimowym, to tzw. smog londyński. W odróżnieniu od występującego latem smogu typu Los Angeles, nie jest on wywołany ruchem ulicznym, a głównie trującymi oparami pochodzącymi m.in. z domowych kotłowni i kominków.

– Spalanie w nieefektywnych piecach złej jakości paliw stałych to główny problem w kwestii nadmiernego zanieczyszczenia w Polsce. Odpowiada ono za wydzielanie prawie połowy szkodliwego pyłu PM10 i ponad 80% rakotwórczego benzo(a)pirenu. Pokazuje to, że stan powietrza w naszym otoczeniu w dużej mierze zależy od nas samych – tłumaczy Anna Żyła, Główny Ekolog Banku Ochrony Środowiska.

Choć jesienią i zimą, ze względu na konieczność zapewnienia ogrzewania, trudno o wymianę samego źródła ciepła, warto pomyśleć o zmianie dotychczasowego paliwa na lepsze pod względem jakościowym, a przez to bardziej wydajne i przyjazne środowisku.

Pełen oddech mimo smogu

Jeżeli jednak, pomimo podejmowanych działań, powietrze w okolicy nadal nie jest odpowiednio czyste, dobrze wiedzieć, że przed szkodliwymi pyłami można się skutecznie chronić zarówno w domu, jak i na zewnątrz. Kiedy przebywamy w budynku, sposobem na poprawienie jakości powietrza jest wykorzystanie oczyszczacza. Skuteczność takiego urządzenia zależy m.in. od rodzajów filtrów, jakie zostały zastosowane, a także jego wielkości W przeciwdziałaniu smogowi dobrze sprawdzają się filtry HEPA. Zgodnie z obowiązującym standardem, zatrzymują one cząsteczki większe niż 0,3 μm ze skutecznością co najmniej 99,95%. To oznacza, że są one efektywne w kontekście usuwania z powietrza zarówno pyłów PM2,5 i PM10. Oczyszczacze często uzupełniane są m.in. filtrem węglowym, który dobrze radzi sobie np. z benzo(a)pirenem. Co ważne, do poprawnego działania urządzenia konieczna jest odpowiednia konserwacja, polegająca na okresowej wymianie filtrów na nowe, zgodnie z zaleceniami producenta.

Oddychanie odpowiedniej jakości powietrzem, nawet przy wysokim poziomie zanieczyszczenia, jest możliwe również poza budynkami. Rozwiązanie w takiej sytuacji to zakup maski antysmogowej. Te specjalistyczne wyposażone są w podobne mechanizmy jak oczyszczacze powietrza – mogą posiadać np. filtr HEPA. Warto pamiętać, że Główny Inspektorat Ochrony Środowiska już nawet przy dostatecznym poziomie czystości powietrza (gdy stężenie pyłów PM2,5 przekracza 55 μg/m3, a PM10 80 μg/m3) zaleca rozważenie ograniczenia aktywności na zewnątrz. 

Kompleksowe pomysły na ograniczenie zanieczyszczeń

Choć możliwe jest dbanie o zdrowie nawet podczas smogu, ważne jest podejmowanie działań, które go ograniczają. W kontekście walki z zanieczyszczeniem powietrza, wywołanym tzw. niską emisją, podejmowane są działania zarówno na szczeblu rządowym, jak i samorządowym, wspierane przez inicjatywy komercyjne. Prowadzony przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej program „Czyste powietrze” może zapewnić dofinansowanie (w formie dotacji, pożyczki bądź dotacji i pożyczki) w wysokości do 90% kosztów inwestycji, czyli np. wymiany źródła ogrzewania.

Interesujące działania podejmują samorządy. W październiku 2019 r. Bogusław Białowąs, prezes zarządu Banku Ochrony Środowiska oraz Ludomir Handzel, prezydent Miasta Nowy Sącz podpisali umowę o współpracy, dzięki której mieszkańcy gminy Nowy Sącz mogą zadbać o zdrowie swoje i rodzin korzystając ze specjalnej pożyczki na wymianę starego pieca.

Szczególnym przykładem na mapie Polski jest Kraków, który należy do najbardziej zanieczyszczonych miast w Polsce. Małopolski sejmik zdecydował, że od 1 września 2019 roku w stolicy województwa nie można używać – nie tylko w piecach, ale również np. w kominkach – paliw stałych. Dopuszcza się jedynie stosowanie bardziej ekologicznych surowców, takich gaz ziemny, propan-butan czy biogaz rolniczy.

(fot. nadesłane)


Komentarze wyłączone