Oszuści podszywają się pod bliskich za pomocą AI. INTERPOL ostrzega przed deepfake’ami 09:42 27-10-2026

Przestępcy coraz częściej wykorzystują sztuczną inteligencję do podszywania się pod członków rodziny, znajomych i współpracowników, aby wyłudzać pieniądze oraz poufne dane. Fałszywe nagrania głosowe i wideo mogą być tak realistyczne, że rozpoznanie oszustwa staje się coraz trudniejsze. INTERPOL rozpoczął kampanię ostrzegawczą, w której wyjaśnia, jak działają cyberprzestępcy i jak chronić się przed ich metodami.

Międzynarodowa Organizacja Policji Kryminalnej INTERPOL rozpoczęła kampanię informacyjno-edukacyjną poświęconą zagrożeniom związanym z wykorzystaniem generatywnej sztucznej inteligencji do popełniania przestępstw. Jej celem jest zwiększenie świadomości społecznej na temat oszustw opartych na technologii deepfake, która umożliwia tworzenie realistycznych, ale fałszywych nagrań dźwiękowych i materiałów wideo.

W ramach kampanii przygotowano trzy krótkie filmy, również wygenerowane przy użyciu sztucznej inteligencji. Pokazują one, w jaki sposób przestępcy mogą wykorzystywać syntetyczne materiały do manipulowania ofiarami i wyłudzania pieniędzy.

Fałszywy głos bliskiej osoby i realistyczne wideorozmowy

Rozwój sztucznej inteligencji sprawił, że tworzenie przekonujących fałszywych materiałów nie wymaga już zaawansowanych umiejętności technicznych ani dużych nakładów finansowych.

Współczesne narzędzia AI pozwalają nie tylko generować realistyczne wirtualne postacie, lecz także odwzorowywać twarze i głosy konkretnych osób na podstawie niewielkiej ilości materiałów dostępnych w internecie.

Przestępcy mogą wykorzystać takie możliwości do podszywania się pod bliskich, znajomych czy współpracowników. Ofiara może odebrać telefon od osoby brzmiącej jak członek rodziny, który rzekomo znalazł się w trudnej sytuacji i pilnie potrzebuje pieniędzy.

Innym przykładem jest wideorozmowa z osobą podającą się za współpracownika, która nakłania do wykonania przelewu bankowego. Oszuści mogą również tworzyć fałszywe tożsamości w internecie i nawiązywać relacje uczuciowe w celu wyłudzenia pieniędzy.

Technologia deepfake wykorzystywana jest także do oszustw inwestycyjnych, szantażu seksualnego, tworzenia pornograficznych materiałów z wykorzystaniem cudzego wizerunku oraz rozpowszechniania dezinformacji.

INTERPOL ostrzega: sztuczna inteligencja utrudnia rozpoznanie oszustwa

Jak zwraca uwagę INTERPOL, jeszcze niedawno fałszywe nagrania i materiały generowane komputerowo kojarzono przede wszystkim z zagrożeniami dotyczącymi osób publicznych. Obecnie ofiarą takich działań może paść praktycznie każdy.

Toshinobu Yasuhira, dyrektor Centrum Innowacji INTERPOL-u, podkreślił, że rozwój technologii sprawia, iż tradycyjne sposoby rozpoznawania prób oszustwa stają się coraz mniej skuteczne.

„Sztuczna inteligencja zaciera sygnały ostrzegawcze, które dotychczas pozwalały rozpoznać oszustwo. Błędy ortograficzne, niespójności w oznaczeniach firmowych czy nieudolne formatowanie treści szybko stają się przeszłością” – podkreślił.

„Każdy może paść ofiarą takich oszustw, niezależnie od wieku, miejsca zamieszkania czy sektora działalności. Działania INTERPOL-u w tym obszarze mają na celu zapewnienie organom ścigania i obywatelom wiedzy oraz narzędzi niezbędnych do rozpoznawania tych zagrożeń i reagowania, zanim dojdzie do szkody” – dodał.

Jak rozpoznać oszustwo z wykorzystaniem sztucznej inteligencji?

INTERPOL wskazuje kilka sygnałów ostrzegawczych, które powinny wzbudzić szczególną czujność.

Pierwszym z nich jest nieoczekiwany kontakt połączony z prośbą o pieniądze lub poufne informacje. Oszust może podawać się za członka rodziny, znajomego albo przedstawiciela zaufanej instytucji.

Kolejnym sygnałem jest presja czasu. Przestępcy często przekonują, że konieczne jest natychmiastowe działanie, ponieważ doszło do nagłego wypadku, problemów finansowych lub sytuacji zagrażającej bliskiej osobie.

Niepokój powinny wzbudzać również próby wywołania silnych emocji oraz nakłanianie do zachowania sprawy w tajemnicy. Takie działania mają ograniczyć możliwość spokojnej oceny sytuacji i zweryfikowania informacji.

INTERPOL ostrzega także przed nietypowymi żądaniami dotyczącymi przekazywania pieniędzy, zwłaszcza za pomocą kryptowalut lub kart podarunkowych. Odzyskanie środków przekazanych w ten sposób może być bardzo trudne.

Zagrożenie występuje również w serwisach randkowych. Oszuści mogą bardzo szybko deklarować uczucia, budować silną więź emocjonalną, a następnie prosić o wsparcie finansowe. Niekiedy próbują też przenieść rozmowę poza portal, aby uniknąć mechanizmów wykrywania podejrzanych zachowań.

Jak chronić się przed oszustami wykorzystującymi deepfake?

Głównym przesłaniem kampanii INTERPOL-u jest hasło „Zaczekaj. Sprawdź. Nie daj się oszukać”.

Organizacja zaleca, aby nie podejmować pochopnych decyzji finansowych, nawet gdy rozmówca wygląda lub brzmi jak dobrze znana osoba.

W przypadku podejrzanego telefonu najlepiej zakończyć rozmowę i samodzielnie skontaktować się z daną osobą, korzystając z wcześniej znanego i zweryfikowanego numeru telefonu lub innego kanału komunikacji.

INTERPOL rekomenduje również ustalenie z najbliższymi specjalnego hasła bezpieczeństwa albo pytania, które pomoże potwierdzić tożsamość rozmówcy w sytuacji budzącej wątpliwości.

W przypadku znajomości internetowych warto sprawdzać publicznie dostępne informacje o rozmówcy oraz ustalić, czy jego zdjęcia profilowe nie zostały skopiowane z innych źródeł.

Ważnym elementem ochrony jest także stosowanie uwierzytelniania dwuskładnikowego na kontach internetowych, które oferują taką możliwość.

Firmy również zagrożone oszustwami z użyciem AI

Przestępcy wykorzystujący sztuczną inteligencję mogą atakować nie tylko osoby prywatne, lecz także przedsiębiorstwa.

Jednym z zagrożeń jest podszywanie się pod współpracowników lub inne osoby związane z firmą w celu uzyskania dostępu do poufnych informacji albo nakłonienia pracownika do wykonania przelewu.

INTERPOL zaleca przedsiębiorstwom organizowanie szkoleń dotyczących deepfake’ów, vishingu, czyli oszustw telefonicznych wykorzystujących socjotechnikę, oraz innych metod manipulacji.

Firmy powinny także wdrażać wieloetapowe procedury potwierdzania tożsamości i autoryzowania transakcji finansowych. Szczególnie istotna jest dodatkowa weryfikacja operacji na duże kwoty.

Organizacja przypomina również o konieczności regularnego aktualizowania oprogramowania, co pomaga ograniczać zagrożenia związane ze złośliwymi programami i oprogramowaniem szpiegującym.

Co zrobić, jeśli padliśmy ofiarą oszustwa?

INTERPOL podkreśla, że w przypadku podejrzenia oszustwa należy niezwłocznie skontaktować się z właściwymi organami ścigania.

Jeżeli pieniądze zostały już przekazane przestępcom, konieczne jest również jak najszybsze powiadomienie banku.

Szybka reakcja ma szczególne znaczenie w sytuacji, gdy oszuści uzyskali dostęp do środków finansowych lub poufnych danych.

Kampania INTERPOL-u w ramach projektu SynthWave PLUS

Kampania stanowi część projektu SynthWave PLUS, którego celem jest wspieranie służb w Azji Południowo-Wschodniej oraz innych regionach świata w przeciwdziałaniu przestępczemu wykorzystaniu technologii generowania syntetycznych materiałów.

Projekt obejmuje badania nad zagrożeniami związanymi z deepfake’ami, działania edukacyjne oraz specjalistyczne szkolenia funkcjonariuszy organów ścigania. Jest realizowany przy wsparciu finansowym rządu Japonii.

INTERPOL, zrzeszający 196 państw członkowskich, podkreśla znaczenie międzynarodowej współpracy w przeciwdziałaniu nowym formom cyberprzestępczości.

(fot. Policja Polska)